Weblog Frank Jonker
15-12-2008
Verkorte, vereenvoudigde winstaangifte en jaarrekening weer een stap verder
Na een langdurige onderhandeling tussen de markt en de Belastingdienst is er overeenstemming bereikt over de invoering van de verkorte, vereenvoudigde winstaangifte en jaarrekening. Op 11 december 2008 hebben de Minister van Justitie en de Staatssecretaris van Financiën twee convenanten ondertekend met marktpartijen (accountants, fiscaal adviseurs en softwareleveranciers) voor een pilot in 2008 en 2009 met een verkorte winstaangifte op basis van XBRL en het in het verlengde daarvan het deponeren van jaarrekeningen op fiscale grondslag in XBRL bij de Kamers van Koophandel.
De convenanten zijn door zeven financiële intermediairs ondertekend. De verwachting is dat deze groep nog zal uitbreiden tot twaalf intermediairs. De convenanten betekenen dat deze marktpartijen (met hun klanten) een pilot mogen uitvoeren met de verkorte, vereenvoudigde winstaangifte en jaarrekening. De pilot start al op 1 januari 2009 en eindigt op 31 december 2010. Gekozen is voor een pilot met de verkorte winstaangifte voor de aangiftejaren 2008 en 2009 voorafgaand aan brede invoering hiervan, zodat de ervaringen kunnen worden benut om de invoering zowel aan overheidskant als aan de kant van de markt soepel te laten verlopen.
Convenant
In het convenant zijn de uitgangspunten op basis waarvan en de wijze waarop partijen met elkaar wensen om te gaan, vastgelegd. Citaat uit het convenant:
´Partijen willen hun relatie vormgeven op basis van vertrouwen, begrip en transparantie. Ze willen hun processen zo op elkaar afstemmen, dat de kwaliteit van fiscale aangiften hoog is en deze aangiften door de Belastingdienst zonder correcties kunnen worden geaccepteerd en afgedaan. Partijen stemmen daartoe de werkwijze in het aangifteproces, het uit te oefenen toezicht en de wijze waarop vooroverleg plaats vindt met elkaar af. De aangiften die in overeenstemming met dit convenant worden ingediend worden aangeduid als convenantaangiften.´
110.000 ondernemers
De verkorte winstaangifte maakt het voor circa 70% van de ondernemers mogelijk om in plaats van de reguliere 1.600 vragen, met slechts 400 vragen te voldoen aan de aangifteplicht voor de Vennootschapsbelasting. Volgens het Nationale Taxonomie Project (NTP) vertegenwoordigen de aan de pilot deelnemende intermediairs met elkaar ruim 110.000 ondernemers. ´In het eerste jaar van de pilot is het de verwachting dat er ongeveer 25.000 verkorte winstaangiften zullen worden ingezonden´, aldus het NTP.
Dezelfde gegevensset
Met ingang van 2009 wordt de daadwerkelijke implementatie van de samenval van jaarrekening en winstaangifte een feit. De jaarrekening op fiscale grondslag en de verkorte winstaangifte zijn een uitvloeisel van de normalisatie- en harmonisatieslag die de ontwikkeling van de Nederlandse XBRL-taxonomie in de gegevenshuishouding die aan deze verantwoordingsrapportages ten grondslag ligt, heeft bewerkstelligd. Deze normalisatie- en harmonisatieslag is de afgelopen zomer via een wijziging van Boek 2 BW geformaliseerd. Dit heeft tot gevolg dat de ondernemer of zijn intermediair met één en dezelfde gegevensset, die eenvoudig uit de financiële administratie kan worden samengesteld, zowel Belastingdienst als Kamer van Koophandel kan bedienen.
Keuzemogelijkheid
De verkorte, vereenvoudigde winstaangifte en jaarrekening hebben zowel voor ondernemers, voor intermediairs (lees accountants en belastingadviseurs) als voor de Belastingdienst voordelen. Het zal leiden tot minder overlast, meer zekerheid, efficiënter werken, gemak en meer rekening houden met materialiteit. Voor intermediairs gaat er nu ook een keuzemogelijkheid ontstaan: wel of niet aanbieden aan hun klanten.
Voordelen
De voordelen voor ondernemers zijn:
- Minder overlast: De aangifte wordt niet gecontroleerd door de Belastingdienst.
- Zekerheid: De definitieve aanslag is gelijk aan de aangifte (de Belastingdienst streeft er naar deze z.s.m., dat wil zeggen binnen een maand, op te leggen).
- Efficiënter: Er worden veel minder gegevens aangeleverd in de aangifte en de jaarrekening behoeft niet afzonderlijk te worden opgesteld.
- Gemak: de jaarrekening en de aangifte zijn nog maar één document.
- Materialiteit: Bij de aangiften die vallen in de steekproef van het metatoezicht leiden niet materiële fouten in de aangifte niet tot correcties. Als er wel sprake is van materiële fouten kan de gevolgtrekking zijn dat de aangifte nog niet goed genoeg is. De belastingplichtige ondernemer heeft dan de mogelijkheid om voor verbetering zorg te dragen. De geest van het convenant is dan dat dit zonder boete kan geschieden. Uiteraard geldt dit niet bij fraude.
- Belastingplichtigen hebben een keuze. Ze kunnen kiezen voor horizontaal toezicht of voor een normale aangifte.
Voor accountants en belastingadviseurs zien wij daarnaast nog de volgende voordelen:
- De mogelijkheid om efficiënter te werken.
- De Belastingdienst neemt bij vragen over de winstaangifte in eerste instantie contact op met de intermediair als gemachtigde van de ondernemer.
- De intermediairs die hieraan mee doen kunnen zich onderscheiden van andere kantoren.
- Versterking van het kwaliteitsimago.
- Het bieden van een keuzemogelijkheid voor hun klanten.
Metatoezicht
De Belastingdienst beperkt het toezicht op de verkorte winstaangifte, die in het kader van dit convenant worden gedaan, tot metatoezicht. Het metatoezicht richt zich op het beperkt steekproefsgewijs beoordelen van de kwaliteit van de onder het convenant gedane aangiften en de daaraan ten grondslag liggende werkprocessen. De Belastingdienst gaat bij het vaststellen van de aanslag vennootschapsbelasting uit van de gegevens zoals aangeleverd in de verkorte winstaangifte, met uitzondering van de aangiftes die in de steekproef worden betrokken.
Dit toezicht is veel minder omvangrijk en anders van opzet, omdat de Belastingdienst aansluiting zoekt bij hetgeen door de intermediair zelf al is gedaan. De fiscus controleert dan in eerste instantie of de processen juist gevolgd zijn en daarna eventueel de inhoudelijke, fiscale kant. Dat levert zowel een hogere effectiviteit, een verhoging in efficiency als snelheid en voorspelbaarheid op. De Belastingdienst kan dus efficiënter werken en houdt tijd over.
De komende maanden zullen de softwareleveranciers hard moeten werken om hun software geschikt te maken voor de verkorte, vereenvoudigde winstaangifte en jaarrekening.
Drs. Frank J. Jonker RA (1962) is sinds 2000 CEO van CreAim B.V. Sinds 1999 is Jonker actief betrokken bij ontwikkelingen op het gebied van standard business reporting (XBRL). CreAim is specialist op het gebied van XBRL en levert diensten aan toonaangevende accountantsorganisaties.