Horizontaal toezicht biedt iedereen voordelen
16-10-2008
De Belastingdienst experimenteert al enige jaren met horizontaal toezicht. Dit is een manier van werken waarbij zelfregulering en vertrouwen centraal staan; een aanpak waarbij een beweging wordt gemaakt van controle naar vertrouwen. Horizontaal toezicht komt derhalve neer op samenwerking tussen de belastingdienst en de belastingplichtige. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor de (fiscaal) intermediair. Kernbegrippen binnen deze manier van werken zijn: wederzijds vertrouwen, begrip en transparantie.
Bij het horizontaal toezicht worden afspraken gemaakt over de wijze en intensiteit van het toezicht en over de manier waarop partijen samenwerken. Deze afspraken worden vastgelegd in zogenaamde convenanten. De Belastingdienst heeft in het kader van horizontaal toezicht reeds convenanten afgesloten met belastingplichtigen, intermediairs en vertegenwoordigers van intermediairs (zoals NOAB, VLB en SRA). Het streven is te komen tot kwaliteitsaangiften die compliant zijn en minder of een andere vorm van toezicht behoeven.
De Belastingdienst ziet horizontaal toezicht als dé controletechniek voor de toekomst. Horizontaal toezicht is daarom een van de speerpunten van de Belastingdienst in de komende jaren.
De verkorte winstaangifte in xbrl (vanaf 1 januari 2009) is zelfs onlosmakelijk verbonden met horizontaal toezicht. De aangifte bevat zo weinig elementen dat een belastinginspecteur op basis van alleen de xbrl-aangifte geen adequate controle kan uitvoeren. Het is niet de bedoeling dat, na ontvangst van de aangifte, de inspecteur een lijst met vragen naar de belastingplichtige stuurt. De aangifte dient daarom te zijn opgesteld door een intermediair die het convenant met de Belastingdienst heeft getekend. Op deze aangiftes zal geen controle plaatsvinden door de Belastinginspecteur en de definitieve aanslag wordt binnen drie weken opgelegd.
Voordelen voor de belastingplichtige
Belastingplichtigen hebben een keuze. Ze kunnen kiezen voor horizontaal toezicht of voor een normale aangifte.
Veel organisaties weten graag vooraf waar ze fiscaal aan toe zijn. Ze willen vaak ook fiscaal geen achterstanden hebben. Als bedrijf krijg je eerder duidelijkheid over je fiscale positie. Bij een verkorte xbrl-aangifte is er al binnen 3 weken een definitieve aangifte. Daarnaast zal de belastingplichtige veel minder te maken krijgen met een controle van de Belastingdienst. Er zullen ook geen naheffingen meer komen (behalve bij fraude en opzet).
Belastingplichtigen die ‘scherp aan de wind willen zeilen’ zullen niet kiezen voor horizontaal toezicht.
Voordelen voor de intermediair
Wordt de intermediair een verlengstuk van de Belastingdienst? Indien de intermediair het convenant tekent en aangiftes indient die vallen onder het horizontaal toezicht is het antwoord hierop; Ja.
Het is hierdoor tegelijk een kwaliteitskeurmerk voor de intermediair! Zo’n intermediair mag ook namens haar klanten verkorte xbrl-winstaangiftes indienen.
Intermediairs die willen deelnemen aan een convenant, moeten aan eisen voldoen. Ze moeten aantonen een goede interne organisatie te hebben hetgeen bijvoorbeeld blijkt uit het naleven van een (algemeen aanvaard) kwaliteitssysteem. Aanpassing kost wellicht tijd en geld, maar dat levert het op termijn ook op: klanten krijgen eerder duidelijkheid over hun fiscale positie. Zowel de belastingplichtigen als de intermediairs kunnen dan meer in het heden gaan werken.
Ook al heeft de intermediair het convenant getekend, wil dat nog niet zeggen dat alle ingediende aangiftes moeten vallen onder het convenant. Het is de keuze van zowel de intermediair als de belastingplichtige. Beide moeten bewust kiezen voor het vallen onder de afspraken vastgelegd in het convenant. Voor klanten die ‘scherp aan de wind willen zeilen’ zal de intermediair niet kiezen voor het regime van horizontaal toezicht en/of een verkorte xbrl-winstaangifte.
Voordelen voor de Belastingdienst
Bij kantoren waarmee afspraken zijn gemaakt, zal de belastingdienst volstaan met steekproefsgewijs vaststellen dat de afspraken ook daadwerkelijk zijn nagekomen. Dit toezicht is veel minder omvangrijk en anders van opzet, omdat de Belastingdienst aansluiting zoekt bij hetgeen door de intermediair zelf al is gedaan. De fiscus controleert dan in eerste instantie of de processen juist gevolgd zijn en daarna eventueel de inhoudelijke, fiscale kant.
Dat levert zowel een hogere effectiviteit, een verhoging in efficiency als snelheid en voorspelbaarheid op. De Belastingdienst kan dus efficiënter werken en houdt tijd over. Juist, voor de bedrijven die niet bij een convenant aangesloten zijn!
Drs. Frank J. Jonker RA (1962) is sinds 2000 CEO van CreAim B.V.
Sinds 1999 is Jonker actief betrokken bij ontwikkelingen op het gebied van standard business reporting (XBRL).
CreAim is specialist op het gebied van XBRL en levert diensten aan toonaangevende accountantsorganisaties.




